Richtlijn (EU) 2018/131 van de Raad van 23 januari 2018 tot tenuitvoerlegging van de overeenkomst tussen de Associatie van reders van de Europese Gemeenschap (ECSA) en de Europese Federatie van vervoerswerknemers (ETF) tot wijziging van Richtlijn 2009/13/EG overeenkomstig de door de Internationale Arbeidsconferentie op 11 juni 2014 goedgekeurde wijzigingen van 2014 aan het Verdrag betreffende maritieme arbeid van 2006 (Voor de EER relevante tekst)
DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,
Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 155, lid 2, in samenhang met artikel 153, lid 1, onder a), b) en c),
Gezien het voorstel van de Europese Commissie,
(1) Overeenkomstig artikel 155, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), kunnen werkgevers en werknemers („de sociale partners”) gezamenlijk verzoeken dat door hen op het niveau van de Unie gesloten overeenkomsten ten uitvoer worden gelegd door een besluit van de Raad op voorstel van de Commissie.
(2) Bij Richtlijn 2009/13/EG van de Raad1 is de overeenkomst ten uitvoer gelegd die door de Associatie van reders van de Europese Gemeenschap (ECSA) en de Europese Federatie van vervoerswerknemers (ETF) op 19 mei 2008 was gesloten om de bindende bepalingen van het Verdrag betreffende maritieme arbeid van 2006 („het MAV”) van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO) in het Unierecht op te nemen met het doel de geldende wetgeving van de Unie in overeenstemming te brengen met de normen van het MAV die gunstiger waren voor zeevarenden. De richtlijn had als doel de arbeidsvoorwaarden van zeevarenden te verbeteren, met name op het gebied van arbeidsovereenkomsten, arbeidstijden, repatriëring, loopbaan — en competentieontwikkeling, huisvesting en recreatievoorzieningen, voeding en catering, bescherming van de gezondheid en de veiligheid, medische zorg en klachtenprocedures.
(3) Na vergaderingen van internationale deskundigen heeft de IAO een procedure opgestart om het MAV te wijzigen en om enerzijds zorgwekkende kwesties aan te pakken in verband met de achterlating van zeevarenden en de financiële zekerheid, en anderzijds vorderingen in verband met overlijden of langdurige arbeidsongeschiktheid van zeevarenden. Tijdens zijn vergadering van 7 tot en met 11 april 2014 heeft het Bijzonder Tripartiet Comité, dat is ingesteld in het kader van het MAV, twee wijzigingen in verband met die kwesties aangenomen. Delen van de in de wijzigingen vervatte regels vallen binnen de bevoegdheid van de Unie en betreffen aangelegenheden waarvoor de Unie regels had vastgesteld, met name op het gebied van sociaal beleid en vervoer. De Raad is op 26 mei 2014 daarom overgegaan tot de vaststelling van Besluit 2014/346/EU2 betreffende het namens de Europese Unie op de 103e zitting van de Internationale Arbeidsconferentie in te nemen standpunt. Het standpunt van de Unie bestond erin de wijzigingen van de Code van het MAV („de wijzigingen van 2014 in het MAV”) goed te keuren.
(4) De wijzigingen van 2014 in het MAV zijn op 11 juni 2014 door de Internationale Arbeidsconferentie tijdens de 103e zitting in Genève goedgekeurd en zijn op 18 januari 2017 in werking getreden. Zij hebben betrekking op het instellen van een effectief stelsel van financiële zekerheid om de rechten van zeevarenden te beschermen wanneer zij worden achtergelaten en schadeloosstelling te garanderen bij contractuele vorderingen naar aanleiding van overlijden of langdurige arbeidsongeschiktheid van zeevarenden als gevolg van een arbeidsongeval, beroepsziekte of beroepsrisico. Zij verbeteren en optimaliseren het bestaande stelsel voor de bescherming van zeevarenden, met inbegrip van de verplichting voor schepen om bewijsstukken van het stelsel van financiële zekerheid aan boord te hebben en het stelsel uit te breiden met twee nieuwe situaties van achterlating. Die situaties hebben betrekking op gevallen waarin zeevarenden zijn achtergelaten zonder de noodzakelijke verzorging en de noodzakelijke ondersteuning, en op gevallen waarin de reder zijn banden met de zeevarende eenzijdig heeft verbroken, met inbegrip van het nalaten contractuele lonen door te betalen gedurende ten minste twee maanden.
(5) Op 5 december 2016 hebben de sociale partners in de zeevervoersector — de ECSA en de ETF — een overeenkomst („de overeenkomst van de sociale partners”) gesloten tot wijziging van Richtlijn 2009/13/EG overeenkomstig de wijzigingen van 2014 in het MAV. Op 12 december 2016 hebben zij de Commissie verzocht om uit hoofde van artikel 155, lid 2, VWEU een voorstel in te dienen voor een richtlijn van de Raad met het oog op de tenuitvoerlegging van die overeenkomst.
(6) In de overeenkomst van de sociale partners zijn de bindende bepalingen van de wijzigingen van 2014 in het MAV weergegeven. De eerste wijziging, in verband met het stelsel van financiële zekerheid in het geval van achterlating van de zeevarende, heeft zowel betrekking op de gezondheid en de veiligheid als op de arbeidsvoorwaarden, en valt bijgevolg onder artikel 153, lid 1, onder a) en b), van het VWEU. De tweede wijziging, in verband met de vereisten dat het stelsel van financiële zekerheid schadeloosstelling moet waarborgen in het geval van overlijden of langdurige arbeidsongeschiktheid van zeevarenden als gevolg van een arbeidsongeval, beroepsziekte of beroepsrisico, valt onder artikel 153, lid 1, onder c), van het VWEU, over sociale zekerheid en sociale bescherming van de werknemers. De overeenkomst van de sociale partners houdt bijgevolg verband met de aangelegenheden waarop artikel 153 VWEU betrekking heeft en kan overeenkomstig artikel 155, lid 2, van het VWEU, ten uitvoer worden gelegd door een besluit van de Raad op voorstel van de Commissie. Wat betreft de toepassing van artikel 288 van het VWEU is een richtlijn het passende instrument voor de tenuitvoerlegging van de overeenkomst van de sociale partners.
(7) Overeenkomstig de mededeling van de Commissie van 20 mei 1998 over de aanpassing en bevordering van de sociale dialoog op communautair niveau heeft de Commissie de representatieve status van de overeenkomstsluitende partijen en de wettigheid van elke clausule in de overeenkomst van de sociale partners beoordeeld.
(8) De overeenkomst van de sociale partners behelst een wijziging van de als bijlage bij Richtlijn 2009/13/EG opgenomen overeenkomst die de ECSA en de ETF op 19 mei 2008 hebben gesloten, en neemt de wijzigingen van 2014 in het MAV op in die richtlijn met als doel het verbeteren van de arbeidsvoorwaarden, de gezondheid en de veiligheid, en de sociale bescherming van zeevarenden aan boord van schepen die de vlag van een lidstaat voeren.
(9) Doordat de overeenkomst van de sociale partners een wijziging van Richtlijn 2009/13/EG behelst, zullen de bindende bepalingen van de wijzigingen van 2014 in het MAV, die reeds onder het toezichtsysteem van het MAV vallen, ressorteren onder Richtlijn 2013/54/EU van het Europees Parlement en de Raad3 en onder het toezicht- en monitoringsysteem van het Unierecht, met inbegrip van de jurisdictie van het Hof van Justitie van de Europese Unie. Dat leidt waarschijnlijk tot een betere naleving door de lidstaten en de reders.
(10) Onverminderd de bepalingen van de overeenkomst van de sociale partners wat betreft follow-up en evaluatie door de sociale partners op Unieniveau, zal de Commissie toezien op de tenuitvoerlegging van deze richtlijn en van de overeenkomst van de sociale partners.
(11) De lidstaten kunnen de sociale partners, indien deze daarom gezamenlijk verzoeken, belasten met de tenuitvoerlegging van deze richtlijn, op voorwaarde dat de lidstaten alle nodige maatregelen treffen om de in het kader van deze richtlijn beoogde resultaten te allen tijde te kunnen waarborgen.
(12) Overeenkomstig artikel 155, lid 2, VWEU, heeft de Commissie het Europees Parlement in kennis gesteld door toezending van de tekst van haar voorstel voor deze richtlijn.
(13) In deze richtlijn worden de grondrechten en beginselen geëerbiedigd die worden erkend in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, en met name in artikel 31.
(14) Aangezien de doelstellingen van deze richtlijn, met name het verbeteren van de arbeidsvoorwaarden, van de gezondheid en de veiligheid en van de sociale bescherming van werknemers in de zeevervoerssector — een grensoverschrijdende sector waarin de vlaggen van verschillende lidstaten worden gevoerd —, niet voldoende door de lidstaten kunnen worden verwezenlijkt maar beter op het niveau van de Unie kunnen worden bereikt, kan de Europese Unie, overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel dat is neergelegd in artikel 5 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, maatregelen vaststellen. Overeenkomstig het in hetzelfde artikel neergelegde evenredigheidsbeginsel gaat deze richtlijn niet verder dan nodig is om deze doelstellingen te verwezenlijken.
(15) Richtlijn 2009/13/EG dient bijgevolg dienovereenkomstig te worden gewijzigd,
HEEFT DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD:
Artikel 1
Artikel 2
Artikel 3
Artikel 4
Artikel 5
-
Richtlijn 2009/13/EG van de Raad van 16 februari 2009 tot tenuitvoerlegging van de overeenkomst tussen de Associatie van reders van de Europese Gemeenschap (ECSA) en de Europese Federatie van vervoerswerknemers (ETF) inzake het verdrag betreffende maritieme arbeid van 2006 en tot wijziging van Richtlijn 1999/63/EG (PB L 124 van 20.5.2009, blz. 30).
(terug) -
Besluit 2014/346/EU van de Raad van 26 mei 2014 betreffende het standpunt dat namens de Europese Unie op de 103e zitting van de Internationale Arbeidsconferentie zal worden ingenomen in verband met de wijzigingen van de Code van het Verdrag betreffende maritieme arbeid (PB L 172 van 12.6.2014, blz. 28).
(terug) -
Richtlijn 2013/54/EU van het Europees Parlement en de Raad van 20 november 2013 betreffende bepaalde verantwoordelijkheden van de vlaggenstaat met betrekking tot de naleving en de handhaving van het Maritiem Arbeidsverdrag, 2006 (PB L 329 van 10.12.2013, blz. 1).
(terug)